English
Mụn ở quai hàm là vấn đề Da liễu phổ biến, đặc biệt là ở phụ nữ. Vùng da này nhạy cảm với nhiều yếu tố, bao gồm thay đổi nội tiết tố, căng thẳng, thói quen chăm sóc da, chế độ ăn uống và tác động của môi trường. Để điều trị và ngăn ngừa mụn ở quai hàm hiệu quả, cần phải hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các phương pháp điều trị khoa học. Cùng tìm hiểu về mụn ở quai hàm qua bài viết sau đây!
Đặc điểm mụn ở quai hàm
Mụn ở quai hàm thường là mụn viêm như mụn bọc, mụn nang, phần lớn liên quan đến rối loạn nội tiết tố nên còn được gọi là mụn nội tiết. Khác với mụn đầu đen hay mụn đầu trắng thường nằm nông trên bề mặt da, mụn ở quai hàm thường nằm sâu dưới da, sưng đỏ, có thể cứng hoặc chứa dịch mủ và gây đau khi chạm vào.
Loại mụn này thường không có nhân rõ ràng như mụn thông thường, khó tự xẹp và dễ tái phát ở cùng vị trí nếu nguyên nhân gốc (ví dụ nội tiết) chưa được kiểm soát. Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, mụn có thể gây viêm nặng hơn và để lại sẹo.
Nguyên nhân gây mụn ở quai hàm
Mụn ở quai hàm có thể do nhiều yếu tố kết hợp gây ra, từ thay đổi nội tiết tố đến thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống không lành mạnh. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến khiến mụn dễ xuất hiện ở khu vực này:
- Thay đổi nội tiết tố
Đây là nguyên nhân chính gây mụn ở quai hàm, đặc biệt trong các trường hợp như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), mang thai hoặc giai đoạn tiền kinh nguyệt. Khi nồng độ hormone androgen tăng cao, tuyến bã nhờn bị kích thích hoạt động mạnh hơn và dẫn đến mụn. Nghiên cứu cho thấy 63% phụ nữ gặp tình trạng mụn nặng hơn trước kỳ kinh.
- Stress
Căng thẳng khiến cơ thể sản xuất nhiều cortisol hơn, làm tuyến bã nhờn hoạt động mạnh và gây tắc nghẽn lỗ chân lông, từ đó dẫn đến mụn ở nhiều nơi trên cơ thể, bao gồm cả vùng quai hàm. Stress kéo dài còn làm tăng mức độ nghiêm trọng của mụn trứng cá viêm.
- Thói quen sinh hoạt và chăm sóc da không đúng cách:
Đường viền quai hàm thường là vị trí dễ bị bỏ quên nhất trong các bước làm sạch da mỗi ngày, khiến bã nhờn và bụi bẩn tích tụ lâu dần sinh mụn.
Thêm vào đó, tập luyện thể dục thể thao hoặc lao động nặng khiến mồ hôi tiết ra nhiều dễ đọng lại dọc theo viền hàm, nếu không làm sạch ngay sẽ dễ gây bít tắc và nổi mụn.
Thói quen sờ tay chống cằm, áp điện thoại bẩn vào mặt hay cọ xát khẩu trang thường xuyên cũng đưa thêm vi khuẩn vào da. Với nam giới, cạo râu bằng dao cùn dễ gây xước da, còn kem cạo râu quá đặc nếu không rửa sạch cũng làm mụn vùng hàm bùng phát.
- Chế độ ăn uống không lành mạnh
Ăn nhiều thực phẩm giàu đường, chất béo và sản phẩm từ sữa có thể làm tăng tiết bã nhờn và gây tắc nghẽn lỗ chân lông. Những người ăn nhiều thực phẩm chứa đường có nguy cơ bị mụn cao hơn tới 30%.
- Yếu tố môi trường
Ô nhiễm không khí, khói bụi và tiếp xúc với hóa chất có thể kích thích da và làm tăng nguy cơ mụn ở quai hàm. Ô nhiễm không khí còn làm tăng tình trạng viêm trên da, từ đó góp phần hình thành mụn.
* Khách hàng cần đăng ký nhận voucher trước khi thăm khám. Voucher chỉ áp dụng cho khách hàng thăm khám lần đầu tiên tại Phòng khám Da liễu Doctor Acnes.
Phương pháp điều trị mụn ở quai hàm
Tùy vào mức độ mụn, có thể điều trị bằng sản phẩm bôi tại nhà, can thiệp chuyên sâu tại Phòng khám hoặc kết hợp cả hai cùng với việc điều chỉnh chế độ ăn uống.
Dùng sản phẩm trị mụn
Với mụn nhẹ đến trung bình, các sản phẩm chứa benzoyl peroxide, salicylic acid, kháng sinh hoặc retinoid thường mang lại hiệu quả tốt. Những hoạt chất này giúp giảm viêm, tiêu diệt vi khuẩn gây mụn và làm thông thoáng lỗ chân lông.
Điều trị tại Phòng khám Da liễu
Nếu mụn nặng hơn hoặc không đáp ứng tốt với sản phẩm bôi tại nhà, nên đến Bệnh viện hoặc Phòng khám da liễu để được Bác sĩ thăm khám trực tiếp.
Tùy vào tình trạng da, Bác sĩ có thể kê thêm thuốc uống như kháng sinh hoặc isotretinoin. Với trường hợp mụn nội tiết ở quai hàm, Bác sĩ có thể cân nhắc thuốc ngừa thai hoặc spironolactone. Các loại thuốc này cần dùng đúng theo chỉ định và có sự theo dõi của Bác sĩ, không nên tự ý sử dụng.
Bên cạnh thuốc uống, Bác sĩ cũng có thể kết hợp thêm các phương pháp chuyên sâu như liệu pháp ánh sáng, peel da hóa học laser hay mesotherapy, tùy vào mức độ và loại mụn đang gặp phải. Những phương pháp này tác động trực tiếp lên da, giúp giảm viêm, giảm tiết bã nhờn, cải thiện tình trạng mụn rõ rệt và thúc đẩy da tái tạo nhanh hơn.
Điều chỉnh chế độ ăn uống
Chế độ ăn uống có ảnh hưởng khá rõ đến tình trạng mụn ở quai hàm. Nên ưu tiên các nhóm thực phẩm sau:
- Thực phẩm giàu probiotic như men tiêu hóa, kim chi, dưa cải lên men.
- Thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá thu, cá ngừ, hạt chia, hạt óc chó.
- Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như trà xanh, dâu tây, việt quất, bông cải xanh, hạt mắc ca.
- Thực phẩm giàu kẽm như hàu, tôm, thịt bò, hạnh nhân, đậu nành.
- Rau củ quả tươi như cà rốt, bí đỏ, cam, bơ, khoai lang.
- Uống đủ nước, khoảng 1.5 – 2 lít mỗi ngày.
Nên hạn chế các nhóm thực phẩm sau:
- Sữa và chế phẩm từ sữa như sữa bò, phô mai, sữa đặc.
- Thức ăn nhanh và nhiều dầu mỡ như hamburger, gà rán, xúc xích.
- Đồ ăn cay nóng như ớt, tiêu, sa tế.
- Tinh bột và đường như cơm trắng, bánh mì, bánh kẹo, nước ngọt.
- Caffeine và chất kích thích như cà phê, bia rượu, nước tăng lực.
Cách chăm sóc da khi bị mụn ở quai hàm
Da bị mụn ở quai hàm cần được chăm sóc đúng cách để kiểm soát tình trạng viêm và ngăn ngừa mụn tái phát. Dưới đây là các bước chăm sóc da hiệu quả giúp cải thiện vùng da này:
- Làm sạch da đúng cách: rửa mặt hai lần mỗi ngày bằng sữa rửa mặt phù hợp, không chứa chất hoạt động bề mặt mạnh (như sodium lauryl sulfate). Chọn sữa rửa mặt chứa các thành phần như salicylic acid hay benzoyl peroxide để hỗ trợ làm sạch sâu và trị mụn hiệu quả. Tránh chà xát mạnh, dùng nước ấm để không làm tổn thương da. Đặc biệt chú ý làm sạch vùng quai hàm để giảm nguy cơ viêm nhiễm và cải thiện tình trạng mụn.
- Chọn sản phẩm chăm sóc da phù hợp: lựa chọn các sản phẩm không gây kích ứng, phù hợp với loại da. Tránh dùng quá nhiều sản phẩm cùng lúc, vì có thể gây tắc nghẽn lỗ chân lông và làm tình trạng mụn trầm trọng hơn. Ưu tiên kem dưỡng ẩm không dầu và không gây bít tắc, giúp duy trì độ ẩm cần thiết mà không làm tăng tiết dầu, giảm viêm và giảm khô da.
- Bảo vệ da khỏi tác động của môi trường: sử dụng kem chống nắng mỗi ngày để bảo vệ da khỏi tác hại của tia UV, giảm nguy cơ mụn, hạn chế lão hóa và các tổn thương da do tác nhân từ môi trường gây ra.
- Không tự ý nặn mụn: nặn mụn tại nhà không đúng cách có thể gây nhiễm trùng và để lại sẹo, đặc biệt là với các mụn viêm ở vùng quai hàm, thậm chí khiến tình trạng mụn trở nên nghiêm trọng hơn. Khi cần nặn mụn, hãy đến Phòng khám Da liễu để được Bác sĩ tư vấn và điều trị an toàn.
Biện pháp phòng ngừa mụn ở quai hàm
- Kiểm soát stress: áp dụng các kỹ thuật giảm stress như thiền, yoga hoặc tập thể dục thường xuyên để giảm căng thẳng và cân bằng hormone.
- Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh: ăn uống cân đối với nhiều rau xanh, trái cây và uống đủ nước giúp da khỏe mạnh hơn, đồng thời hạn chế các thực phẩm giàu đường và dầu mỡ.
- Thay đổi thói quen sinh hoạt: hạn chế chạm tay vào mặt, giữ vệ sinh điện thoại và vật dụng cá nhân, cùng với việc giặt khăn mặt và vỏ gối thường xuyên để ngăn vi khuẩn tích tụ. Nam giới cần chú ý vệ sinh dao cạo hoặc đổi kem cạo râu phù hợp nếu gặp mụn sau khi cạo. Nữ giới nếu thấy mụn xuất hiện thường xuyên ở phần cằm và quai hàm theo chu kỳ kinh nguyệt hoặc kèm theo rối loạn kinh nguyệt, rậm lông, nên thăm khám Bác sĩ Da liễu để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.
Mụn ở quai hàm dù khó chịu nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được khi hiểu đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời. Nếu tình trạng mụn vẫn dai dẳng dù đã chăm sóc tại nhà, hãy đến Phòng khám Da liễu Doctor Acnes để được đội ngũ Bác sĩ Da liễu thăm khám trực tiếp và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, giúp bạn sớm lấy lại làn da sạch mụn và tự tin hơn nhé.
Tài liệu tham khảo
- Leung AK, Barankin B, et al. “Dermatology: how to manage acne vulgaris“. Drugs Context. 2021 Oct 11;10:2021-8-6. doi: 10.7573/dic.2021-8-6
- Arora, Megha Kataria, Amita Yadav, and Vandana Saini. “Role of hormones in acne vulgaris“. Clinical biochemistry. 44.13 (2011): 1035-1040
- Meixiong J, Ricco C, Vasavda C, Ho BK. “Diet and acne: A systematic review“. JAAD Int. 2022 Mar 29;7:95-112. doi: 10.1016/j.jdin.2022.02.012
- Gromkowska-Kępka KJ, Puścion-Jakubik A, et al. “The impact of ultraviolet radiation on skin photoaging – review of in vitro studies“. J Cosmet Dermatol. 2021 Nov;20(11):3427-3431. doi: 10.1111/jocd.14033
- Pondeljak N, Lugović-Mihić L. “Stress-induced Interaction of Skin Immune Cells, Hormones, and Neurotransmitters“. Clin Ther. 2020 May;42(5):757-770. doi: 10.1016/j.clinthera.2020.03.008
Bài viết này có hữu ích không?
Chọn 1-5 sao cho chất lượng bài viết
Đăng ký tư vấn trực tiếp cùng Bác sĩ Da liễu
Nếu bạn cần tư vấn về các vấn đề da, hãy để lại thông tin để được thăm khám trực tiếp cùng đội ngũ Bác sĩ Da liễu tại Phòng khám Doctor Acnes
