Mặt bỗng xuất hiện nhiều nốt mụn nhỏ li ti khiến bề mặt da trở nên sần sùi và thiếu mịn màng là tình trạng rất nhiều người gặp phải. Dù không viêm đỏ rầm rộ, mụn lấm tấm lại dai dẳng và dễ khiến gương mặt trông mệt mỏi, da không đều màu. Nhiều trường hợp chăm sóc mãi không cải thiện hoặc càng xử lý mụn càng lan rộng sang vùng da xung quanh. Bài viết này sẽ giúp làm rõ nguyên nhân gây mụn lấm tấm và cách chăm sóc đúng để da sớm ổn định trở lại.
Mặt nổi mụn lấm tấm là tình trạng như thế nào?
Mặt nổi mụn lấm tấm là tình trạng da xuất hiện nhiều nốt mụn rất nhỏ, li ti, có thể mọc rải rác hoặc tập trung thành từng vùng ở trán, má, cằm hoặc quanh miệng.
Các nốt mụn này thường không sưng to, không đau rõ nhưng gây ngứa, làm bề mặt da sần sùi, không đều màu khi nhìn gần hoặc trang điểm.
Mụn lấm tấm thường là mụn ẩn, mụn đầu trắng, đầu đen. Nếu chăm sóc sai cách, tình trạng này có thể kéo dài, lan rộng hơn và dần chuyển sang mụn viêm, không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn dễ để lại thâm, sẹo sau này.
Nguyên nhân khiến mặt nổi mụn lấm tấm
Mặt nổi mụn lấm tấm thường xuất hiện khi lỗ chân lông bị bít do các tế bào chết và bã nhờn tích tụ, làm phình các lỗ chân lông và tạo ra vết sưng. Các nguyên nhân thường gặp như:
- Vệ sinh da và vật dụng cá nhân không kỹ: làm sạch da chưa kỹ, tẩy trang qua loa, chạm tay lên mặt thường xuyên, dùng khăn mặt, vỏ gối hoặc khẩu trang không sạch, tự ý nặn mụn đều khiến bụi bẩn, vi khuẩn và dầu thừa liên tục tiếp xúc với da. Những yếu tố này dễ làm lỗ chân lông bị bít tắc kéo dài, kích thích phản ứng viêm nhẹ và khiến mụn lấm tấm xuất hiện dai dẳng.
- Mỹ phẩm không phù hợp với da: dùng sản phẩm quá nặng đô, quá bí, không hợp nền da hoặc dùng đồ đã quá hạn có thể làm da kích ứng và tăng nguy cơ bít tắc. Một số thành phần dễ gây khó chịu với da nhạy cảm như hương liệu hoặc cồn trong sản phẩm cũng có thể khiến da đỏ rát và lên mụn lấm tấm.
- Môi trường tác động liên tục: ô nhiễm, khói bụi, nắng và nhiệt độ thay đổi làm da dễ mất ổn định. Khi da phải “gồng” trước các yếu tố này, tuyến dầu có thể hoạt động mạnh hơn, đồng thời bụi mịn bám trên bề mặt da cũng khiến lỗ chân lông dễ bị bít tắc hơn.
- Lối sống thiếu khoa học: ăn nhiều đồ ngọt, nhiều dầu mỡ, thức khuya và căng thẳng kéo dài có thể làm da tiết dầu nhiều hơn. Khi dầu thừa tăng lên mà thói quen làm sạch và dưỡng da không theo kịp, mụn li ti rất dễ xuất hiện hoặc dày lên theo thời gian.
- Rối loạn nội tiết: thay đổi hormone ở tuổi dậy thì, trước kỳ kinh, trong thai kỳ hoặc khi stress kéo dài có thể kích thích sản xuất bã nhờn. Dầu thừa kết hợp với tế bào chết tạo điều kiện để mụn lấm tấm hình thành, đôi khi còn kèm mụn viêm nhỏ rải rác.
- Yếu tố di truyền: một số cơ địa có tuyến bã nhờn hoạt động mạnh, lỗ chân lông dễ bít tắc hoặc da phản ứng nhanh với thay đổi môi trường và sinh hoạt. Với nhóm này, chỉ cần lệch nhịp chăm da một thời gian ngắn là mụn lấm tấm đã dễ quay lại.
* Khách hàng cần đăng ký nhận voucher trước khi thăm khám. Voucher chỉ áp dụng cho khách hàng thăm khám lần đầu tiên tại Phòng khám Da liễu Doctor Acnes.
Mặt nổi mụn lấm tấm có tự hết không?
Mụn lấm tấm có thể cải thiện hoặc không, phụ thuộc vào loại mụn và nguyên nhân gây ra tình trạng này.
Với các dạng mụn lấm tấm không viêm như mụn cám, mụn ẩn, mụn đầu trắng, mụn đầu đen, làn da có khả năng cải thiện dần khi được làm sạch đúng cách, kiểm soát bã nhờn và sử dụng sản phẩm chăm sóc phù hợp với nền da.
Trong những trường hợp mụn xuất hiện do yếu tố như căng thẳng kéo dài, sinh hoạt thiếu điều độ, thức khuya hoặc chế độ ăn nhiều dầu mỡ, tình trạng mụn có thể giảm khi các yếu tố này được điều chỉnh và da có thời gian ổn định trở lại.
Ngược lại, nếu da xuất hiện thêm một số nốt viêm như mụn mủ hoặc mụn bọc, đây là dấu hiệu cho thấy mụn đã có yếu tố viêm và hình thành ổ vi khuẩn bên trong da. Khi đó, mụn thường không tự hết và cần được Bác sĩ Da liễu thăm khám, can thiệp theo hướng chuẩn y khoa để xử lý nhân mụn đúng cách và hạn chế nguy cơ lan rộng hoặc để lại thâm sẹo.
Cách chăm sóc tại nhà khi mặt nổi mụn lấm tấm
Khi da xuất hiện mụn lấm tấm, việc điều chỉnh lại thói quen chăm sóc hằng ngày đóng vai trò rất quan trọng. Nếu xử lý đúng cách, tình trạng mụn có thể giảm dần và hạn chế tiến triển nặng hơn.
- Làm sạch da đúng cách mỗi ngày: rửa mặt 2 lần mỗi ngày bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ để loại bỏ bã nhờn, bụi bẩn và mồ hôi. Luôn tẩy trang kỹ trước khi đi ngủ và rửa mặt ngay sau khi vận động ra nhiều mồ hôi để tránh bụi bẩn tích tụ trong lỗ chân lông. Tránh rửa mặt quá nhiều lần trong ngày vì có thể làm da khô, kích ứng và khiến mụn khó ổn định hơn.
- Chọn sản phẩm phù hợp và phòng ngừa kích ứng, dị ứng: ưu tiên mỹ phẩm ghi non – comedogenic hoặc dành cho da mụn, da nhạy cảm, hạn chế sản phẩm chứa cồn nồng hương liệu hoặc dầu khoáng. Khi dùng sản phẩm mới nên test thử trước để tránh phản ứng dị ứng. Ngưng sử dụng ngay nếu da xuất hiện đỏ rát ngứa hoặc mụn li ti lan nhanh và theo dõi phản ứng da để điều chỉnh kịp thời.
- Giữ dụng cụ tiếp xúc với da luôn sạch: thường xuyên giặt vỏ gối, khăn mặt và vệ sinh cọ, bông trang điểm để hạn chế vi khuẩn và dầu thừa quay lại da.
- Không tự nặn mụn: việc nặn mụn lấm tấm khi chưa chín dễ làm tổn thương da và gây viêm. Có thể hỗ trợ bằng mặt nạ đất sét hoặc miếng dán lỗ chân lông khi cần làm sạch bề mặt da.
- Tẩy tế bào chết nhẹ nhàng: thực hiện khoảng 2 lần mỗi tuần để loại bỏ lớp sừng già, giúp lỗ chân lông thông thoáng hơn. Tránh tẩy quá mạnh hoặc quá thường xuyên.
- Điều chỉnh lối sống: ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng, giảm thực phẩm nhiều đường, dầu mỡ và sữa. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tuyến bã và tình trạng mụn.
- Sử dụng thuốc bôi hỗ trợ khi cần: sử dụng các loại thuốc bôi ngoài da 1 – 2 lần mỗi ngày để hỗ trợ kiểm soát dầu dư thừa, tẩy tế bào chết, hạn chế bít tắc lỗ chân lông và thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào da. Có thể tìm các loại kem/gel chứa các hoạt chất như acid azelaic, benzoyl peroxide, acid salicylic hoặc acid glycolic.
Khi nào nên tìm nơi hỗ trợ để xử lý mụn lấm tấm đúng hướng?
Mụn lấm tấm li ti kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc không cải thiện dù đã chăm sóc tại nhà là dấu hiệu nên tìm đến cơ sở da liễu để được đánh giá và xử lý bài bản. Việc can thiệp sớm giúp kiểm soát mụn hiệu quả hơn và tránh tốn kém thời gian, chi phí do điều trị sai hướng.
Một số phương pháp chuẩn y khoa thường được chỉ định trong xử lý mụn lấm tấm như:
- Peel da hóa học: sử dụng các acid ở nồng độ phù hợp để loại bỏ lớp sừng già, làm thông thoáng lỗ chân lông và thúc đẩy tái tạo tế bào da mới. Làn da sau peel có xu hướng mịn hơn, đều màu hơn và giảm mụn li ti rõ rệt khi được thực hiện đúng chỉ định.
- Laser xâm lấn và không xâm lấn: laser fractional CO2 giúp kích thích tăng sinh collagen, cải thiện cấu trúc da và thu nhỏ lỗ chân lông trong các trường hợp da dày sừng hoặc mụn ẩn dai dẳng. Laser không xâm lấn như Q switched Nd:YAG 1064nm ở chế độ toning hỗ trợ giảm tiết dầu tạm thời, cải thiện bề mặt da và giảm mụn li ti theo cơ chế an toàn hơn.
- RF microneedle: kết hợp vi kim và sóng RF giúp tác động sâu vào trung bì, kích thích collagen và elastin, làm dày da và điều hòa hoạt động tuyến bã nhờn. Phương pháp này phù hợp với tình trạng mụn lấm tấm kéo dài kèm da dầu, lỗ chân lông to.
Ca lâm sàng điều trị mụn thành công tại Doctor Acnes
Tại Phòng khám Da liễu Doctor Acnes, làn da được Bác sĩ thăm khám trực tiếp để xác định đúng loại mụn, nguyên nhân và mức độ tổn thương trước khi xây dựng phác đồ điều trị. Việc lựa chọn đúng phương pháp ngay từ đầu giúp rút ngắn thời gian điều trị, tối ưu chi phí và hạn chế tối đa nguy cơ thâm sẹo về sau. Nếu đang loay hoay với tình trạng mụn lấm tấm khó kiểm soát, liên hệ Doctor Acnes sớm sẽ giúp xử lý vấn đề đúng hướng và an toàn hơn cho làn da.
Mặt nổi mụn lấm tấm thường xuất phát từ sự tích tụ bã nhờn và tế bào chết cùng thói quen chăm sóc da và sinh hoạt chưa phù hợp. Nếu xử lý đúng cách, tình trạng này có thể cải thiện, nếu xử lý sai cách mụn dễ tiến triển phức tạp hơn và để lại thâm sẹo.
Để tránh làm da tổn thương thêm và tốn thời gian thử sai, nên thăm khám sớm với Bác sĩ Da liễu để xác định đúng nguyên nhân. Nếu đang gặp tình trạng mụn lấm tấm kéo dài, hãy liên hệ Doctor Acnes để được tư vấn và xây dựng hướng điều trị phù hợp, giúp da lấy lại vẻ mịn màng nhé.
Tài liệu tham khảo
- “Comedonal acne: Pictures, treatment, and remedies”. Medical News Today
- “An Overview of Comedonal Acne”. Verywellhealth
- “Comedonal acne”. Dermnet
- “What Is Comedonal Acne and How Is It Treated?”. Healthline
- “Steroid acne: Causes, treatment, and prevention” Medical News Toda
Bài viết này có hữu ích không?
Chọn 1-5 sao cho chất lượng bài viết
Đăng ký tư vấn trực tiếp cùng Bác sĩ Da liễu
Nếu bạn cần tư vấn về các vấn đề da, hãy để lại thông tin để được thăm khám trực tiếp cùng đội ngũ Bác sĩ Da liễu tại Phòng khám Doctor Acnes
