Thâm đỏ sau mụn: nguyên nhân và cách điều trị chuẩn y khoa

Được đăng bởi Doctor Acnes vào ngày 01/06/2022

Mụn là một tình trạng da liễu phổ biến, chúng đến và đi nhưng để lại rất nhiều di chứng cho làn da. Di chứng sau mụn có thể là sẹo lồi, sẹo lõm hay các tình trạng thâm đen, thâm đỏ. Khi nhắc đến thâm, đa phần mọi người hay nghĩ đến những đốm đen trên da mà thường bỏ quên vết thâm đỏ cũng ảnh hưởng rất nhiều đến thẩm mỹ ở cả 2 giới. Vậy nguyên nhân hình thành thâm đỏ sau mụn là gì và làm sao để điều trị tình trạng này, hãy cùng Doctor Acnes tìm ra câu trả lời trong bài viết sau đây. 

Tình trạng thâm sau mụn - Doctor Acnes
Tình trạng thâm đỏ sau mụn gây mất thẩm mỹ và thiếu tự tin cho người bệnh

Nguyên nhân hình thành thâm đỏ

Thâm đỏ (hay còn gọi là post inflammatory erythema – PIE) là những nốt hồng, đỏ hoặc tím còn sót lại trên da sau mụn. Thông thường, tình trạng này thường gặp ở những người có làn da sáng màu. Theo bảng phân loại da của Fitzpatrick, những người có loại da xếp từ 1 đến 3 thì rất dễ bị thâm đỏ, từ 4 đến 6 dễ gặp thâm đen. Đối với người châu Á, đặc biệt người Việt Nam thường có da phân loại từ 3 đến 4, vì thế làn da vừa dễ gặp cả thâm đỏ lẫn thâm đen. 

Phân loại da - Doctor Acnes
Bảng phân loại da theo Fitzpatrick

Nguyên nhân gây nên tình trạng này là do vùng da tổn thương sau mụn, đặc biệt là mụn mủ và mụn bọc lớn, thường xuất hiện nhiều mạch máu để nuôi dưỡng, phục hồi làn da khiến những phần da này có màu đỏ hoặc hồng, không đều màu với các vùng da xung quanh. Chính vì sự gia tăng số lượng mạch máu nên tình trạng thâm đỏ còn được gọi với cái tên là ‘tăng sinh mạch máu’.

Nguyên nhân hình thành thâm đỏ - Doctor Acnes
Tăng sinh mạch máu từ những tổn thương sau mụn là nguyên nhân hình thành thâm đỏ

Điều trị thâm đỏ

Cũng như thâm đen, thâm đỏ có thể mờ đi sau một khoảng thời gian, tuỳ vào tình trạng và khả năng hồi phục của từng làn da khác nhau. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian chờ thâm tự mờ, làn da không đều màu có thể khiến bệnh nhân thêm tự ti, ngại giao tiếp. Mục đích của điều trị thâm đỏ là có thể khiến tình trạng này được cải thiện trong thời gian ngắn bằng các phương pháp như được liệt kê như sau.

Dùng cấp ẩm, phục hồi cho làn da

Da bị thâm đỏ là những làn da đang bị tổn thương, rất yếu và nhạy cảm, vì thế điều đầu tiên cần làm là bảo vệ kỹ cho làn da bằng cách sử dụng kem chống nắng, viên uống chống nắng hay dùng khẩu trang, nón, áo khoác khi ra ngoài. Việc hạn chế sự tiếp xúc của da với các tia bức xạ từ ánh nắng mặt trời sẽ giúp da dễ dàng được chữa lành hơn đồng thời cũng làm giảm tình trạng tăng sinh mạch máu.

Bên cạnh bảo vệ da, cần cung cấp đầy đủ dưỡng ẩm, phục hồi cho da thông qua các sản phẩm như serum, mặt nạ hay kem dưỡng. Một số hoạt chất giúp da phục hồi tốt hơn bao gồm:

  • HA (hyaluronic acid): HA là một glycosaminoglycan tự nhiên được tìm thấy ở mô liên kết trong cơ thể. Glycosaminoglycan là những mạch dài carbohydrate không phân nhánh, hay còn gọi là polysaccharide. HA là thành phần chính của cấu trúc da, giúp duy trì làn da luôn căng bóng, mịn màng. Đặc biệt, acid hyaluronic còn có khả năng phục hồi vết thương nhờ khả năng liên kết các phân tử nước và giữ nước tốt, làm dịu những làn da nhạy cảm, đang bị kích ứng. 
  • B5 hay còn gọi acid pantothenic là một trong những vitamin quan trọng nhất cho cơ thể con người giúp duy trì một sức khỏe tốt. Ở da, B5 giúp sản sinh ra enzyme gọi là coenzym A (CoA). CoA phá hủy acid béo và triglyceride trong cơ thể, giảm sự hoạt động bã nhờn từ đó ngăn ngừa mụn. Ngoài ra, B5 còn thúc đẩy sự phát triển của elastin, glycan, collagen giúp chữa lành vết thương cho làn da. 
Phục hồi da thâm đỏ sau mụn - Doctor Acnes
Các hoạt chất có khả năng cấp ẩm và phục hồi tốt nhất cho làn da thâm đỏ sau mụn
  • Peptide: là các đoạn protein được hình thành từ nhiều loại amino acid, liên kết với nhau bởi liên kết peptide. Khi collagen bị phân hủy sẽ hình thành các chuỗi peptide, chuỗi này phát tín hiệu ra xung quanh rằng da đang bị tổn thương để kích thích quá trình tăng sinh collagen. Thoa peptide lên da là chủ động phát tín hiệu rằng vùng da này đang yếu, cần được phục hồi. Lúc này, sự tăng sinh collagen bên trong được kích thích để bổ sung collagen cho vùng da điều trị. Peptide mang lại nhiều công dụng như chống lão hoá, phục hồi da, giảm nếp nhăn, tăng độ căng bóng da… 
  • Rau má (centella asiatica): là loại cây mọc nhiều ở các nước nhiệt đới, trong đó có Việt Nam. Rau má có các hợp chất có hoạt tính sinh học cao như asiaticoside, acid asiatic, acid madecassic (đặc biệt là asiaticoside) và chất chống oxy hóa như phenolic, saponin. Với khả năng làm dịu da, lành tính nên rau má rất thích hợp để phục hồi những làn da yếu, bị tổn thương hay tình trạng thâm đỏ. 
  • Aloe vera (nha đam): là một loại cây vô cùng phổ biến ở Việt Nam, nha đam thực sự là người bạn đồng hành với làn da của nhiều chị em. Với phần gel chứa lượng lớn glycoprotein, nha đam không chỉ giúp chống viêm, làm dịu da mà còn giúp cấp nước, khóa ẩm cho làn da. 

Dùng những hoạt chất giảm thâm đỏ hiệu quả

Ngoài những hoạt chất giúp cấp ẩm và phục hồi da như đã kể trên, có thể sử dụng một số hoạt chất giúp trực tiếp giảm thâm đỏ hiệu quả như niacinamide, acid tranexamic hay acid azelaic. 3 hoạt chất này đều có tác dụng giảm thâm, giảm viêm nhẹ nên rất phù hợp cho da nhạy cảm, da yếu. 

  • Niacinamide: không thể bàn cãi, đây là hoạt chất quốc dân khi được sử dụng trong rất nhiều loại mỹ phẩm vì tính đa năng của nó khi vừa có khả năng trị mụn vừa giúp làm sáng da, kháng viêm, kiềm dầu, thông thoáng lỗ chân lông. Nhờ khả năng giúp sáng da nhưng lại không gây kích ứng, niacinamide trở thành một sự lựa chọn vô cùng an toàn để điều trị thâm đỏ. 
Các hoạt chất giảm thâm đỏ - Doctor Acnes
Các hoạt chất giảm thâm đỏ hiệu quả
  • Acid azelaic: đây lại là một cái tên quen thuộc trong điều trị thâm, acid azelaic thật sự là một lựa chọn không thể bỏ qua khi gặp các vấn đề thâm hay rối loạn sắc tố da. Ngoài khả năng ức chế tyrosinase để làm giảm thâm đen, acid này còn hoạt động như một chất chống viêm giúp cải thiện tình trạng thâm đỏ. Với những người có kinh phí hơi eo hẹp, các sản phẩm như Megaduo hay Derma forte rất hiệu quả trong việc điều trị thâm đỏ. 
  • Acid tranexamic: acid tranexamic có khả năng tương tác đặc biệt với một loại enzyme trong da được gọi là plasmin và tiền chất của nó, plasminogen. Việc sử dụng acid tranexamic cho da lúc này sẽ cho phép các lớp bề mặt của da khôi phục màu da tự nhiên và giúp da đều màu hơn. Acid tranexamic cũng đem lại khả năng làm dịu da và khôi phục hàng rào bảo vệ da. 

Dùng ánh sáng IPL (Intense Pulsed Light)

Intense Pulsed Light (IPL) là những ánh sáng đa sắc, năng lượng cao, phát ra dưới dạng xung. IPL được phát ra từ nguồn đèn flash cung cấp ánh sáng mạnh từ 400-1200nm và có thể điều chỉnh được độ dài của xung. Khi bắn ánh sáng trên da, các xung sẽ tác động đến ngay mô đích và các mạch máu, từ đó làm giảm thâm đỏ. 

IPL điều trị thâm đỏ - Doctor Acnes
Phương pháp IPL đã được chứng minh mang lại hiệu quả cao trong điều trị thâm đỏ

Trong một nghiên cứu ở 33 bệnh nhân đang bị thâm đỏ, các Bác sĩ đã sử dụng ánh sáng IPL 560nm trong các buổi điều trị. Kết quả cho thấy rằng, sau 12 tuần, 78% bệnh nhân đã cải thiện hơn 50% thâm đỏ khi trải qua từ 3 đến 6 buổi điều trị, chứng minh khả năng điều trị thâm đỏ hiệu quả bằng ánh sáng IPL. Hiện nay, phương pháp sử dụng IPL để điều trị thâm rất phổ biến ở Việt Nam nhờ chi phí hợp lý và hiệu quả điều trị cao. Đây có thể là một lựa chọn tốt cho những ai có mong muốn điều trị thâm đỏ.

Dùng laser PDL

Kỹ thuật PDL hay còn gọi là Pulsed Dye Laser sử dụng chùm tia sáng có bước sóng cao, nhắm thẳng đến các mạch máu ở dưới da. Chùm tia sáng khi bắn ra được chuyển hóa thành nhiệt rồi phá huỷ hết các mạch máu dưới da, từ đó làm giảm tình trạng thâm đỏ. PDL sử dụng ánh sáng vàng nên rất an toàn khi sử dụng. Tuy nhiên, một nhược điểm lớn của phương pháp này là khá đắt, giá một buổi điều trị khá cao và liệu trình thường kéo dài nhiều buổi. 

Một số lưu ý khi điều trị thâm đỏ

Khi điều trị thâm đỏ, dù sử dụng các biện pháp như bôi tại chỗ các hợp chất kể trên hay điều trị theo các liệu trình tại Phòng khám Da liễu, có một số điều cần lưu ý như sau:

  • Kiên trì: đây là lưu ý không riêng gì khi điều trị thâm đỏ mà dành chung cho các trường hợp điều trị mụn. Thâm không thể hết ngay lập tức mà cần thời gian tối thiểu 3 tháng để cải thiện dần. Kể cả khi sử dụng kỹ thuật IPL hay PDL thì cũng cần một số lần điều trị tối thiểu, vết thâm mới mờ đi trông thấy so với trước điều trị.
  • Điều trị sớm: cũng như những tình trạng thâm đen, sẹo lõm và sẹo lồi, thâm đỏ cũng cần điều trị sớm để tránh những chuyển biến xấu đến làn da. Các vết thâm càng để lâu thì càng khó điều trị, đôi khi thâm đỏ còn có thể chuyển thành thâm đen hoặc nơi thâm đỏ xuất hiện sẹo rỗ nếu vùng da bị thâm đỏ không được chăm sóc kịp thời và đúng cách.
Bác sĩ khám da thâm đỏ - Doctor Acnes
Đến thăm khám và điều trị sớm cùng Bác sĩ là một trong những yếu tố quan trọng tối ưu hiệu quả điều trị
  • Điều trị thâm kết hợp với trị mụn: nhiều người thường quá quan tâm đến việc trị thâm mà quên mất rằng da mình vẫn đang bị mụn, từ đó tình trạng mụn rồi thâm cứ diễn ra liên tục, không ngừng nghỉ. Vì vậy khi điều trị thâm, cũng nên sử dụng những hợp chất có khả năng kiểm soát mụn. Một nền da không có mụn là một nền da khỏe mạnh, giúp cho da hấp thụ các dưỡng chất trị thâm tốt hơn, từ đó kết quả điều trị hiệu quả hơn.
Thâm đỏ sau mụn - Doctor Acnes
Trường hợp khách hàng bị mụn và thâm đỏ sau mụn điều trị thành công với các liệu trình tại Doctor Acnes

Qua những thông tin từ bài viết, có thể hiểu rằng da bị thâm đỏ là một dấu hiệu cho thấy da đang bị tổn thương và có hiện tượng tăng sinh mạch máu. Thâm đỏ cần được nhanh chóng điều trị càng sớm càng tốt bằng các liệu trình chuyên sâu như laser hay IPL tại các cơ sở khám chữa bệnh da liễu bên cạnh các bước chăm sóc da như bôi thoa tại nhà. Hy vọng Doctor Acnes đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về tình trạng thâm đỏ sau mụn cũng như về những phương pháp điều trị và chăm sóc da chuẩn y khoa. Chúc mọi người luôn kiên trì để có được làn da như mong muốn.

Tài liệu tham khảo

  1. Yoon soo, Emmy M. Graber. “Easy as PIE (Post Inflammatory Erythema)”. J Clin Aesthet Dermatol. 2013 Sep; 6(9): 46–47
  2. Marjorie Hecht. “What Are the Fitzpatrick Skin Types?” Healthline.com
  3. F.C. “Why Science Says Hyaluronic Acid Is the Holy Grail to Wrinkle-Free, Youthful Hydration”. Healthline.com
  4. W. Y. John Chen, Giovanni Abatangelo. “Functions of hyaluronan in wound repair”. Onlinelibrary.wiley.com
  5. Minu L. Mathew, R. Karthik, M. Mallikarjun, Soumya Bhute. “Intense Pulsed Light Therapy for Acne-induced Post-inflammatory Erythema”. Indian Dermatol Online J. 2018 May-Jun; 9(3): 159–164
  6. “Laser Treatment with Pulsed Dye Laser”. Healthcare
Share DMCA.com Protection Status

PHẢN HỒI

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

error: Không copy nội dung này !!