Mỹ phẩm trị mụn tại nhà: làm sao chọn được loại phù hợp nhất cho bạn

Được đăng bởi Doctor Acnes vào ngày 09/10/2020

Mụn trứng cá là một tình trạng bệnh lý da phổ biến ở mọi lứa tuổi, từ tuổi dậy thì đến thanh thiếu niên, 20 hay 30 và thậm chí đã qua tuổi 50. Do đó, có hàng triệu sản phẩm khác nhau trên thị trường từ sữa rửa mặt, serum cho đến kem dưỡng các loại được bào chế để điều trị mụn. Thị trường dược phẩm và dược mỹ phẩm trị mụn mang đến cho khách hàng rất nhiều sự lựa chọn khác nhau, nhưng chính vì thế khách hàng sẽ rất khó để biết đâu là sản phẩm trị mụn phù hợp nhất cho mình. Thậm chí khi sử dụng những sản phẩm được bào chế dành cho da mụn, tình trạng mụn trứng cá vẫn không được cải thiện như mong đợi, đôi khi còn gặp phải tác dụng phụ.

Trên thực tế, không có sản phẩm trị mụn nào là phù hợp với tất cả mọi người. Việc hiểu biết về các thành phần điều trị mụn trong các thuốc bôi, dược mỹ phẩm hay mỹ phẩm sẽ giúp bạn có một chiến lược lựa chọn sản phẩm phù hợp nhất với tình trạng da và kinh tế của từng người. Các Bác sĩ Da liễu tại Doctor Acnes sẽ giúp bạn hiểu các thành phần có hoạt tính trị mụn thường có mặt trong các dược mỹ phẩm, và cơ chế tác động của nó.

Nguyên nhân hình thành mụn

Theo Học viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD), mụn hình thành khi bã nhờn và tế bào da chết kết hợp với nhau gây bít tắc lỗ chân lông. Thông thường các tế bào da chết sẽ bong một cách tự nhiên, nhưng nếu cơ thể sản xuất quá nhiều bã nhờn, những tế bào đó có thể bị mắc kẹt trong lỗ chân lông và sinh ra mụn. Thêm vào đó sự gia tăng keratin hóa tại nang lông cũng là cơ chế quan trọng góp phần gia tăng tình trạng bít tắc tại lỗ chân lông.

Đôi khi vi khuẩn Cutibacterium acnes (hay còn gọi là Propionibacteria acnes) cũng mắc kẹt trong các lỗ chân lông bị bít tắc và phát triển quá mức trong nang kín này gây nên tình trạng viêm. Đó là khi da bắt đầu xuất hiện mụn sẩn, mụn mủ và mụn nang.

Sự hình thành mụn
Lỗ chân lông bít tắc tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển gây nên tình trạng viêm

Hoạt chất trị mụn trong dược mỹ phẩm sử dụng tại nhà

Dựa vào cơ chế bệnh sinh gây ra mụn, các sản phẩm trị mụn thường chứa hoạt chất có tác dụng tẩy tế bào da chết, hút dầu thừa, kháng viêm và tiêu diệt vi khuẩn P. acnes. 

Vì mỗi bệnh nhân sẽ đáp ứng với các dược mỹ phẩm khác nhau, nên vai trò của Bác sĩ Da liễu là cần thiết để giúp khách hàng lựa chọn được chế phẩm điều trị mụn trứng cá phù hợp nhất với tình trạng mụn của từng cá thể. Đầu tiên, Bác sĩ Da liễu sẽ khám lâm sàng để xác định loại mụn và mức độ nghiêm trọng của tình trạng mụn mắc phải. Sau đó, Bác sĩ sẽ quyết định phác đồ điều trị mụn phù hợp và hiệu quả nhất cho từng người.

Bên cạnh các phương pháp điều trị mụn chuyên sâu tại Phòng khám Da liễu, Bác sĩ có thể chỉ định thêm các dược mỹ phẩm và mỹ phẩm để khách hàng tiếp tục sử dụng tại nhà. Các thành phần thường có mặt trong các chế phẩm này bao gồm retinoid, benzoyl peroxide, kháng sinh hoặc acid salicylic. Chúng sẽ giúp tối ưu và duy trì hiệu quả trị mụn đạt được bởi các liệu pháp chuyên sâu được thực hiện tại Phòng khám Da liễu thông qua cơ chế tiêu diệt vi khuẩn gây mụn, kháng viêm, tẩy tế bào chết hoặc kiểm soát bã nhờn. 

Benzoyl peroxide (BP)

BP với nồng độ từ 2,5-10% là hoạt chất điều trị mụn trứng cá trong các dạng chế phẩm khác nhau như nước tẩy trang và sữa rửa mặt, kem và gel bôi ngoài da. BP là một hoạt chất làm sạch lỗ chân lông, ly giải keratin tại nang lông, ngoài ra nó còn là chất chống viêm có đặc tính kháng khuẩn. BP diệt vi khuẩn gây mụn P. acnes nhờ tạo ra các gốc oxy hóa và không bị đề kháng với vi khuẩn này. Việc bổ sung BP vào liệu pháp kháng sinh giúp tăng cường hiệu quả trị mụn và giúp giảm sự đề kháng kháng sinh. BP trong các chế phẩm sử dụng ngoài da có thể được sử dụng từ 1 đến 3 lần mỗi ngày tùy theo đáp ứng mỗi người.

Hạn chế của việc sử dụng BP là có thể gây ra tình trạng kích ứng da phụ thuộc vào nồng độ, làm mất màu vải sợi nếu rơi ra quần áo và hiếm khi gây ra dị ứng tiếp xúc. BP ở nồng độ thấp hơn (2,5-5%) ở dạng nước trong các chế phẩm dạng rửa có thể được dung nạp tốt hơn ở những bệnh nhân có làn da nhạy cảm.

Có ý kiến cho rằng không nên kê đơn BP đồng thời với tretinoin tại chỗ vì BP có thể oxy hóa và làm giảm hiệu quả của tretinoin. Tuy nhiên, sự oxy hóa tretinoin do BP không xảy ra với tất cả các chế phẩm tretinoin tại chỗ vì nhiều nghiên cứu cho thấy gel tretinoin micronized (0,05%) vẫn ổn định, hiệu quả và an toàn khi sử dụng phối hợp với BP. 

BP có xếp hạng thai kỳ theo FDA là C nghĩa là hiện chưa có nghiên cứu đầy đủ được thực hiện trên phụ nữ mang thai nhưng nghiên cứu trên động vật mang thai khi sử dụng thuốc cho thấy có ảnh hưởng trên bào thai. Tuy nhiên, khi cần thiết phải sử dụng trên người, thuốc mang đến nhiều lợi ích hơn so với nguy cơ.

Acid salicylic (SA)

Acid salicylic (SA) là một acid beta hydroxy (BHA) hoạt động bằng cách hòa tan dầu thừa và nhẹ nhàng tẩy tế bào da chết giúp làm sạch lỗ chân lông. SA cũng có đặc tính kháng viêm gây ra bởi sự tắc nghẽn sâu trong nang lông dưới da. Tóm lại nó là một tác nhân làm sạch lỗ chân lông và kháng viêm. 

Tại các nhà thuốc và Phòng khám Da liễu, bạn sẽ thấy SA là thành phần hoạt chất trên phần lớn các chế phẩm điều trị mụn trứng cá như sữa rửa mặt, serum, kem bôi với nồng độ từ 0,5% đến 2%. Nhìn chung SA khá an toàn, nhưng hiệu quả của nó trong mụn trứng cá còn hạn chế. BP và SA là các hoạt chất điều trị mụn trứng cá bôi ngoài da được sử dụng rộng rãi nhất và thường được sử dụng kết hợp. SA có thể được sử dụng 1 đến 3 lần mỗi ngày. Tuy nhiên, SA có thể làm khô da nếu bôi quá nhiều, vì vậy chỉ nên chọn một sản phẩm có thành phần này trong các mỹ phẩm chăm sóc da hằng ngày.

SA có xếp hạng thai kỳ theo FDA là C nghĩa là hiện chưa có nghiên cứu đầy đủ được thực hiện trên phụ nữ mang thai nhưng nghiên cứu trên động vật mang thai khi sử dụng thuốc cho thấy có thể gây ảnh hưởng trên bào thai. Mặc dù không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ trên thai nhi, một số trường hợp vẫn có thể cân nhắc sử dụng cho phụ nữ mang thai nếu lợi ích hơn so với nguy cơ. Do đó các chế phẩm chứa SA dưới dạng bôi khi sử dụng cho phụ nữ mang thai phải được sự chỉ định và giám sát chặt chẽ bởi Bác sĩ Da liễu hoặc Dược sĩ.

Sản phẩm chứa acid salicylic trị mụn - Doctor Acnes
Các chế phẩm chứa SA điều trị mụn tại Phòng khám Doctor Acnes được Bác sĩ Da liễu khuyên dùng

Các chế phẩm chứa SA điều trị mụn tại Phòng khám Doctor Acnes bạn có thể tham khảo bao gồm:

  • Sữa rửa mặt Vichy cho da mụn Normaderm Phytosolution Intensive Purifying Gel
  • Sữa rửa mặt dạng bọt Easydew EX Trouble Control Purifying Cleansing Foam
  • Sữa rửa mặt cho da mụn Fixderma Alpha-Beta Acne
  • Nước cân bằng da kiềm dầu Sebium lotion
  • Dung dịch đặc trị mụn, giảm nhờn Obagi Clenziderm MD Pore Therapy

Tham khảo thêm về hiệu quả của acid salicylic trong điều trị mụn tại đây >> https://doctoracnes.com/acid-salicylic-va-cac-loai-sua-rua-mat-danh-cho-lan-da-nhon-mun/.

Acid glycolic (GA)

Acid glycolic (GA) là một acid alpha hydroxy (AH