Cách nặn mụn và lựa chọn dụng cụ nặn mụn an toàn

Khi mắc phải tình trạng da mụn, nhiều người thường sử dụng dụng cụ nặn mụn để xử lý nhanh tại nhà. Dụng cụ nặn mụn nào phù hợp để sử dụng tại nhà? Sử dụng các dụng cụ này thế nào để tránh gây tổn thương cho da và không gây sẹo mụn về sau? Hãy cùng Doctor Acnes giải đáp các câu hỏi này trong bài viết sau đây.

Hướng dẫn các bước xử lý mụn không viêm tại nhà

Việc tự ý can thiệp lấy nhân mụn chỉ nên áp dụng đối với các dạng mụn không viêm như mụn đầu đen hoặc mụn đầu trắng đã chín. Để hạn chế phần lớn rủi ro nhiễm trùng và bùng phát viêm, quy trình thực hiện cần được tối ưu hóa qua các bước nghiêm ngặt như:

Bước 1 (làm sạch da): sử dụng sữa rửa mặt dịu nhẹ không chứa xà phòng, ưu tiên sản phẩm có thành phần acid salicylic để hỗ trợ dọn dẹp bã nhờn, loại bỏ tế bào chết và làm thông thoáng cổ nang lông.

Bước 2 (làm mềm da và giãn nở lỗ chân lông): đắp khăn ấm lên bề mặt da từ 2 đến 3 phút hoặc xông hơi nhẹ nhàng giúp thành nang lông mềm mại, tạo điều kiện cho việc đẩy cồi mụn ra ngoài dễ dàng hơn, lưu ý tránh dùng nhiệt độ quá cao để phòng ngừa kích ứng.

Bước 3 (vệ sinh và sát trùng): rửa tay kỹ với xà phòng kháng khuẩn, đồng thời dùng bông thấm dung dịch sát khuẩn y tế chuyên dụng lau qua vùng da chuẩn bị can thiệp và tiệt trùng sạch các dụng cụ lấy nhân nhằm ngăn chặn vi khuẩn ngoại lai xâm nhập sâu vào lỗ chân lông.

Bước 4 (tiến hành lấy nhân mụn): đặt vòng thép của dụng cụ hoặc dùng hai đầu tăm bông ấn nhẹ từ các góc khác nhau với lực vừa phải để nâng cồi mụn lên, nếu nhân mụn cứng đầu chưa trồi lên thì nên dừng lại ngay để xử lý vào lần sau nhằm hạn chế tổn thương màng đáy gây sẹo và thâm.

Bước 5 (xử lý khi chảy máu): dùng bông gòn hoặc gạc vô trùng ấn nhẹ lên vị trí tổn thương cho đến khi máu ngừng chảy, nếu tình trạng chảy máu kéo dài dai dẳng thì cần ngừng thao tác và liên hệ Bác sĩ Da liễu để được hỗ trợ.

Bước 6 (chăm sóc phục hồi sau nặn): chườm đá sạch để làm dịu vùng sưng, thấm dung dịch sát khuẩn nhẹ lên các điểm hở, kết hợp thoa dưỡng ẩm chứa kẽm hoặc squalane để phục hồi hàng rào bảo vệ da và luôn che chắn, thoa kem chống nắng đầy đủ.

Khi nào không nên tự nặn mụn tại nhà?

Đối với các tình trạng mụn viêm như mụn sẩn, mụn mủ, mụn nang và mụn bọc, người bị mụn cần giữ nguyên trạng thái tổn thương và không được tự ý đè ép tại nhà. Tác động lực cơ học thô bạo lên các ổ viêm lúc này dễ làm vỡ thành nang lông, khiến vi khuẩn và dịch mủ lan rộng sang vùng da lành, ăn sâu xuống trung bì dẫn đến các vết thâm đen, thâm đỏ dai dẳng và nguy cơ hình thành sẹo rỗ rất cao.

Doctor Acnes là Phòng khám Da liễu uy tín và lâu đời tại TP. HCM, nơi người bệnh có thể gửi gắm làn da để được điều trị theo các phác đồ chuẩn y khoa chuyên sâu. 

Khi gặp các tình trạng mụn viêm phức tạp, các Bác sĩ Da liễu tại Doctor Acnes sẽ trực tiếp thăm khám cấu trúc da để chỉ định các liệu trình y khoa bổ trợ như peel da, quang động trị liệu, laser hoặc tiêm corticoid trực tiếp vào chân nốt mụn tùy theo từng thể bệnh, giúp kiểm soát nhanh phản ứng sưng đỏ, giảm thiểu sẹo và thúc đẩy tiến trình phục hồi của làn da một cách hiệu quả.

Hướng dẫn lựa chọn dụng cụ nặn mụn an toàn tại nhà

Việc tự xử lý mụn tại nhà chỉ mang lại hiệu quả tốt khi người thực hiện hiểu rõ công năng và lựa chọn đúng loại dụng cụ phù hợp cho từng loại tổn thương da, tránh lạm dụng lực tay quá mạnh gây sẹo lõm. Dưới đây là các nhóm dụng cụ phổ biến và lưu ý lâm sàng khi sử dụng như:

• Cây nặn mụn hai đầu vòng tròn hoặc tăm bông thân gỗ vô trùng: phù hợp nhất để xử lý mụn đầu đen. Do mụn đầu đen là các lỗ chân lông giãn nở chứa đầy bã nhờn đã mở sẵn trên bề mặt, người bị mụn chỉ cần dùng đầu vòng hoặc hai đầu tăm bông ấn nhẹ từ các góc khác nhau là có thể nâng cồi mụn ra ngoài một cách dễ dàng mà không gây tổn hại biểu bì.
• Kim trích hoặc lưỡi dao tiểu phẫu nhỏ (lancet): sử dụng cho mụn đầu trắng hay mụn ẩn. Khác với mụn đầu đen, mụn đầu trắng vẫn có một lớp da mỏng che phủ lên nhân mụn nên bắt buộc phải dùng đầu nhọn rạch một lối mở nhỏ để bộc lộ cồi mụn trước khi nặn. Thao tác này đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm cao, nếu thực hiện sai cách tại nhà rất dễ gây nhiễm trùng và sẹo sâu, vì vậy người bị mụn nên tìm sự hỗ trợ từ Bác sĩ Da liễu cho thể mụn này.
• Nhíp gắp mụn cám chuyên dụng (tweezer): thiết kế đầu nhíp nhọn giúp dễ dàng gắp các sợi bã nhờn hoặc cồi mụn cám nhỏ đã trồi lên bề mặt da mà ít gây tổn thương lớp biểu bì bên ngoài hay để lại các vết thâm.
• Máy hút mụn chân không hoặc miếng dán lột mụn: các công cụ hỗ trợ dọn dẹp bã nhờn, cặn trang điểm và mụn cám ở vùng mũi. Người bị mụn cần tránh lạm dụng lực hút hoặc lực kéo quá mạnh từ các sản phẩm này để bảo vệ hàng rào bảo vệ tự nhiên của da khỏi nguy cơ bị kích ứng và giãn nới lỗ chân lông.

Tất cả các dụng cụ trên trước khi tiếp xúc với da đều phải được tiệt trùng kỹ lưỡng bằng cồn y tế hoặc dung dịch sát khuẩn chuyên dụng, đồng thời cần lau khô trước khi dùng nhằm hạn chế tối đa nguy cơ kích ứng da.

Mặc dù dụng cụ nặn mụn có vẻ dễ sử dụng và việc tự nặn mụn tại nhà khá đơn giản, không nên áp dụng phương pháp này cho tất cả các loại mụn và không nên thực hiện quá thường xuyên. Nặn mụn quá thường xuyên và không đúng cách có thể gây tổn thương da, gây thâm, sẹo và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng dẫn đến hình thành mụn viêm. Để hạn chế những hậu quả đáng tiếc, cần lựa chọn đúng dụng cụ nặn mụn, thực hiện đúng các bước nặn mụn tại nhà và chỉ nên tự nặn mụn đối với mụn đầu đen. Với các loại mụn khác, hãy liên hệ ngay đến các Phòng khám Da liễu để được điều trị mụn một cách an toàn và hiệu quả.

Tài liệu tham khảo 

1. “A Beginner’s Guide to Facial Extractions“. Healthline
2. “PIMPLE POPPING: WHY ONLY A DERMATOLOGIST SHOULD DO IT“. AAD
3. “American Academy of Dermatology issues updated guidelines for the management of acne“. AAD
4. Wise, E.M. and Graber, E.M. “Clinical Pearl: Comedone Extraction for Persistent Macrocomedones While on Isotretinoin Therapy“. Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology. (November 2011)