Hướng dẫn cách tẩy tế bào chết trên da mặt tại nhà cho từng loại da

Tẩy tế bào chết là bước quan trọng trong quy trình chăm sóc da tại nhà. Đối với những người bị mụn trứng cá, việc tẩy tế bào chết đúng cách và chọn lựa sản phẩm tẩy tế bào chết phù hợp với tình trạng da càng quan trọng hơn. Cùng Bác sĩ Da liễu tại Phòng khám Doctor Acnes tìm hiểu cách tẩy tế bào chết cho da mụn nhé.

Các loại tẩy tế bào chết trên da mặt

Cứ mỗi phút trôi qua, làn da chúng ta tự thực hiện một quá trình đào thải kỳ diệu khi loại bỏ khoảng 30.000 tế bào cũ để nhường chỗ cho lớp tế bào mới khỏe mạnh hơn. Song, dưới tác động của khói bụi và ô nhiễm môi trường, cùng những biến đổi thời tiết khiến quy trình tự nhiên này đôi khi bị đình trệ, làm tế bào chết tích tụ lâu ngày. 

Lớp sừng dày lên không chỉ khiến bề mặt da trở nên sần sùi và lỗ chân lông to, mà còn tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển gây ra mụn. 

Chính vì vậy tẩy tế bào chết là bước chăm sóc da vô cùng quan trọng, giúp giải phóng bề mặt da đồng thời tăng cường khả năng hấp thụ dưỡng chất và thúc đẩy quá trình sản sinh collagen để ngăn ngừa lão hóa sớm.

Hiện nay các chuyên gia da liễu chia phương pháp này thành ba loại chính như:

Tẩy tế bào chết vật lý

Là phương pháp sử dụng các tác động cơ học để kích thích lớp tế bào sừng bong tróc giúp mở các nhân mụn đóng và phòng ngừa hiện tượng bít tắc lỗ chân lông. Cách thức này thường hiện diện dưới dạng các sản phẩm chứa hạt mịn (scrub) như nhôm oxide, đường, muối hoặc sử dụng các công cụ hỗ trợ như máy rửa mặt và miếng bọt xốp để lấy đi bụi bẩn cùng dầu thừa một cách hiệu quả. 

Mặc dù phương pháp này mang lại cảm giác láng mịn ngay lập tức, song cần lưu ý không nên quá lạm dụng đối với làn da nhạy cảm hoặc da đang gặp tình trạng mụn viêm nặng, vì những tác động cơ học quá mức có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ da và khiến tình trạng mụn trở nên trầm trọng hơn.

Tẩy tế bào chết hóa học 

Sử dụng các hoạt chất acid hữu cơ như AHA và BHA hoặc PHA để phá vỡ các liên kết giữa các tế bào chết, giúp chúng tự bong ra mà không cần tác động lực mạnh. AHA là loại acid tan trong nước, đặc biệt phù hợp cho những ai sở hữu làn da khô hoặc da đang có dấu hiệu lão hóa nhờ khả năng giữ ẩm và làm sáng màu da. 

BHA là loại acid tan trong dầu với khả năng len lỏi sâu vào tận bên trong lỗ chân lông để điều hòa sừng hóa và tiêu nhân mụn, đồng thời kiểm soát lượng bã nhờn vô cùng hiệu quả cho làn da dầu. 

AHA và BHA ở nồng độ cao còn được sử dụng trong quy trình điều trị peel da bằng hóa chất (chemical peel), tuy nhiên phương pháp này chỉ nên được tiến hành bởi các Bác sĩ chuyên khoa Da liễu hoặc tại các Phòng khám Da liễu uy tín.

Bên cạnh đó, các thế hệ mới như PHA cũng được tin dùng cho làn da viêm da cơ địa nhờ tính chất dịu nhẹ, giúp làm sạch bề mặt da mà vẫn đảm bảo độ ẩm mịn và bảo vệ tính toàn vẹn của lớp màng sinh học tự nhiên.

Tẩy tế bào chết sinh học (enzyme)

Tẩy tế bào chết sinh học là phương pháp sử dụng các enzyme tự nhiên có trong thực vật, trái cây, hoặc các sinh vật để loại bỏ tế bào chết trên bề mặt da. Thay vì cơ chế mài mòn vật lý hoặc tác động acid của tẩy tế bào chết hóa học, enzyme sinh học nhẹ nhàng phá vỡ liên kết protein giữa các tế bào chết, giúp chúng bong ra mà không gây kích ứng.

Phương pháp này phù hợp cho da nhạy cảm, giúp làm sạch và tái tạo da mà vẫn giữ độ mềm mịn và khỏe mạnh. Loại sản phẩm này cần được bảo quản kỹ càng để tránh bị biến tính, đa phần được đóng gói dưới dạng từng gói bột vừa đủ dùng cho một lần.

Tần suất và cách lựa chọn tẩy tế bào chết phù hợp cho từng loại da mặt

Hiệu quả của việc làm sạch sâu phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ thấu hiểu đặc tính riêng biệt của từng nền da. Việc áp dụng sai tần suất hoặc sử dụng sai hoạt chất có thể dẫn đến hiện tượng đỏ da hoặc phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên vốn có. Dưới đây là bảng tổng hợp dựa trên các hướng dẫn lâm sàng từ các nguồn y khoa uy tín giúp xác định lộ trình chăm sóc phù hợp như:

Loại da	Tần suất	Loại tẩy tế bào chết phù hợp
Da dầu và hỗn hợp thiên dầu	2 – 3 lần/tuần	Acid salicylic (BHA) hoặc các loại scrub chứa hạt mịn
Da khô và nhạy cảm	1 lần/tuần	Sản phẩm enzyme trái cây hoặc PHA và cần tránh scrub thô ráp
Da thường	1 – 2 lần/tuần	AHA hoặc BHA tùy thuộc vào nhu cầu làm sáng hay sạch sâu
Da mụn viêm	1 lần/tuần	BHA nồng độ thấp và tuyệt đối tránh tẩy tế bào chết vật lý
Da lão hóa	1 – 2 lần/tuần	Các loại AHA (như acid glycolic hoặc acid lactic)

Cách tẩy tế bào chết trên da mặt tại nhà

Để đạt được kết quả như ý mà không gây tổn thương hàng rào bảo vệ tự nhiên thì quy trình thực hiện cần tuân thủ theo các bước sau:

Bước 1: rửa mặt thật sạch 

Sử dụng sữa rửa mặt phù hợp nhằm loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn và dầu thừa tích tụ trên bề mặt. Đầu tiên cần tạo bọt thật kỹ trên lòng bàn tay rồi tiến hành massage mặt nhẹ nhàng trong khoảng 30 – 60giây sau đó rửa lại thật sạch với nước và lau khô bằng khăn mềm.

Bước 2: xông hơi giãn nở lỗ chân lông (tùy chọn)

Sử dụng máy xông chuyên dụng hoặc dùng một bát nước nóng có nhỏ thêm vài giọt tinh dầu rồi thực hiện trùm khăn kín đầu để hơi nước tập trung vào vùng mặt. Cần duy trì khoảng cách an toàn từ 20 – 30cm và thực hiện trong tầm 10 phút để lỗ chân lông nở ra giúp việc làm sạch bụi bẩn hiệu quả hơn.

Bước 3: thực hiện tẩy tế bào chết 

Thoa đều hỗn hợp lên da và thực hiện massage nhẹ nhàng theo cùng chiều lỗ chân lông trong khoảng 1 – 2phút, tránh tác động mạnh vùng mắt mỏng manh. Thao tác này giúp lớp sừng già cỗi bong tróc tự nhiên, mang lại làn da sáng mịn hơn.

8 công thức tẩy tế bào chết mặt tại nhà từ nguyên liệu thiên nhiên dễ tìm

Tận dụng những nguyên liệu thuần khiết ngay tại không gian sống là cách tuyệt vời để nâng niu làn da mà không cần lo lắng về các hóa chất phức tạp. Dưới đây là 8 liệu pháp tự nhiên được thiết kế riêng biệt cho từng tình trạng da giúp tìm lại vẻ rạng rỡ và mịn màng như:

• Yến mạch và sữa chua: xay mịn 2 thìa yến mạch nguyên cám thành bột rồi trộn cùng 1 thìa sữa chua không đường và 1 thìa dầu jojoba hoặc dầu dừa dạng lỏng. Khi thực hiện hãy nhẹ nhàng thoa lên da sạch theo vòng tròn trong khoảng 30 – 60giây rồi rửa lại bằng nước ấm để acid lactic tự nhiên làm mềm lớp sừng êm ái cho làn da hỗn hợp.
• Mật ong và yến mạch: nghiền nhỏ 1/4 cốc yến mạch sau đó hòa quyện cùng 2 thìa mật ong nguyên chất đã được làm ấm và 2 thìa dầu jojoba. Massage hỗn hợp trên da trong vòng 60 giây trước khi rửa sạch bằng nước ấm nhằm tận dụng đặc tính kháng khuẩn tuyệt vời của mật ong dành cho da dầu và hỗn hợp.
• Táo và mật ong: xay nhuyễn một quả táo chín đã gọt vỏ rồi trộn cùng 1/2 thìa mật ong nguyên chất và 1/2 thìa dầu jojoba để tạo độ sánh mịn. Áp dụng đều lên mặt trong 30 – 60giây và giữ nguyên khoảng 5 phút giúp các acid trái cây cùng enzyme tự nhiên nuôi dưỡng sâu cho làn da dầu hoặc da mụn.
• Chuối và yến mạch: tán nát một quả chuối chín rồi kết hợp cùng 2 thìa bột yến mạch và 1 thìa sữa chua không đường thành một hỗn hợp giàu dưỡng chất. Thực hiện thao tác xoay tròn 30 – 60giây để hàm lượng kali và vitamin C thúc đẩy sản sinh collagen cho làn da dầu mà không cần đến sự hỗ trợ của các gốc dầu.
• Cà phê: trộn 1 cốc cà phê xay thật mịn với 1 cốc đường nâu cùng 2 thìa dầu bơ và 2 thìa dầu dừa, trộn đều cho đến khi hỗn hợp mịn. Massage trên da sạch trong khoảng 1 – 3phút, caffeine giúp cải thiện lưu thông máu và mang lại vẻ mịn màng tức thì cho nền da dầu. Lưu ý giảm lực tay nếu sở hữu làn da nhạy cảm.
• Dâu tây: nghiền nát 1/2 cốc dâu tây tươi bằng nĩa rồi thêm 1 cốc đường và 1/2 cốc dầu dừa tạo nên hỗn hợp rực rỡ sắc màu. Massage nhẹ nhàng 30 – 60giây giúp giảm sưng viêm và làm sáng các vùng da mụn nhờ nguồn vitamin C dồi dào cùng đặc tính kháng viêm tự nhiên.
• Đường nâu: kết hợp 1/2 cốc đường nâu với 1/4 cốc dầu bơ và 1 thìa muối biển Himalaya mịn kèm vài giọt tinh dầu sả để tăng hiệu quả trị liệu. Massage 30 – 60giây hỗ trợ cấp ẩm sâu đồng thời giảm bớt căng thẳng cho làn da khô hoặc da mụn.
• Hoa hồng: xay nhỏ 10 cánh hoa hồng với 1 thìa nước rồi trộn cùng 1 cốc đường và 2 thìa mật ong kèm vài giọt tinh dầu hoa hồng. Massage nhẹ nhàng 30 – 60giây mang lại cảm giác bình yên và sự mềm mại tức thì cho mọi loại da từ da khô đến da nhạy cảm.

Lưu ý: quan trọng là nên ưu tiên sử dụng các thành phần xay thật mịn như yến mạch hoặc bột gạo để tránh làm trầy xước bề mặt thượng bì. Sau khi thực hiện xong, hãy bảo quản phần hỗn hợp thừa trong hộp kín tại ngăn mát tủ lạnh để duy trì chất lượng cho lần tẩy da chết tiếp theo.

Các sai lầm cần tránh khi tẩy tế bào chết trên da mặt tại nhà

Chăm sóc da đôi khi trở thành “con dao hai lưỡi” nếu thực hiện không đúng phương pháp và thiếu sự thấu hiểu về cấu trúc biểu bì. Dưới đây là những sai lầm cần tránh để bảo vệ sức khỏe làn da như:

• Lạm dụng tần suất quá dày: việc tẩy tế bào chết quá nhiều là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng đỏ da và kích ứng. Đối với da mụn hoặc nhạy cảm thì tần suất lý tưởng chỉ nên dừng lại ở mức 1 – 2lần/tuần nhằm làm sạch hiệu quả mà không gây ảnh hưởng tới lớp màng bảo vệ tự nhiên.
• Dùng hạt massage thô ráp: các loại hạt có kích thước lớn như muối biển hay bã cà phê chưa nghiền mịn dễ gây ra những vết trầy xước li ti trên bề mặt biểu bì. Do da mặt vốn mỏng manh và nhạy cảm hơn da cơ thể nên việc ưu tiên các thành phần hạt siêu mịn là vô cùng cần thiết để tránh làm rách hoặc tổn thương cấu trúc thượng bì.
• Chà xát mạnh tay: thay vì dùng lực thì việc thoa sản phẩm nhẹ nhàng theo chuyển động tròn nhỏ trong khoảng 30 – 60giây là đủ để lấy đi lớp sừng già cỗi. Cần tuyệt đối không thực hiện trên những vùng da đang có vết cắt hoặc vết thương hở và các vùng bị cháy nắng nhằm ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng.
• Quên dưỡng ẩm sau khi thực hiện: quá trình tẩy tế bào chết có thể làm khô da đáng kể do lấy đi lớp dầu tự nhiên. Việc thoa kem dưỡng ngay sau đó giúp làm dịu và duy trì độ ẩm mịn cần thiết để phục hồi hàng rào bảo vệ da kịp thời.
• Sử dụng nhiều hoạt chất mạnh: nếu trong chu trình chăm sóc da đã có các sản phẩm chứa retinoid (tretinoin, retinol), BPO, azelaic acid, AHA, BHA… thì việc tẩy tế bào chết dù bất kỳ loại nào cũng chỉ nên thực hiện tối đa 2lần/tuần để tránh gây kích ứng da. Việc kết hợp quá nhiều hoạt chất mạnh cùng lúc có thể khiến da bị quá tải dẫn đến bong tróc hoặc bùng phát mụn. 
• Lạm dụng máy rửa mặt và sản phẩm dạng hạt trên nền da yếu: việc sử dụng tẩy da chết dạng scrub cho da nhạy cảm và da có mụn nặng dễ gây kích ứng và làm trầm trọng thêm tình trạng mụn. Máy rửa mặt vốn được xem là thiết bị tẩy tế bào chết cơ học, do đó chỉ nên sử dụng 2 – 3lần mỗi tuần đối với da thường và tuyệt đối tránh dùng cho da có mụn viêm hoặc nhạy cảm, nhằm ngăn ngừa các tổn thương biểu bì không đáng có.

Hướng dẫn chăm sóc da sau khi tẩy tế bào chết tại nhà

Sau khi lớp tế bào sừng già cỗi được loại bỏ là thời điểm làn da trở nên nhạy cảm và cần được nâng niu một cách chuyên sâu hơn bao giờ hết. Việc chăm sóc đúng cách giúp nuôi dưỡng lớp biểu bì mới đồng thời ngăn ngừa các tác động tiêu cực từ môi trường bên ngoài như:

• Cấp ẩm tức thì: quá trình tẩy tế bào chết có thể làm mất đi lớp dầu tự nhiên khiến da dễ bị khô căng và mất nước xuyên biểu bì. Sử dụng kem dưỡng ẩm ngay sau khi làm sạch hoặc đắp các loại mặt nạ giấy cấp ẩm chuyên sâu là bước quan trọng giúp bổ sung độ ẩm và làm dịu da kịp thời nhằm duy trì sự mềm mượt vốn có.
• Bảo vệ da khỏi tia UV: thoa kem chống nắng có chỉ số SPF phù hợp vào ngày hôm sau, kết hợp che chắn kỹ lưỡng để ngăn ngừa tình trạng tăng sắc tố hoặc sạm nám không mong muốn.
• Tạm ngưng sử dụng các hoạt chất mạnh: trong khoảng 24 giờ sau khi làm sạch sâu hãy tạm thời ngưng sử dụng các sản phẩm đặc trị nồng độ cao như retinol hoặc vitamin C và benzoyl peroxide vì những hoạt chất này có thể làm da khô hơn, bong tróc da hoặc bùng phát mụn.

Gợi ý 7 sản phẩm tẩy tế bào chết da mặt tốt hiện nay trên thị trường

Dưới đây là những gương mặt tiêu biểu được đánh giá cao nhờ bảng thành phần hoạt tính an toàn và hiệu quả lâm sàng rõ rệt:

• Paula’s Choice Skin Perfecting 2% BHA Liquid Exfoliant 

Sản phẩm chứa 2% salicylic acid hỗ trợ loại bỏ tế bào chết và làm sạch sâu lỗ chân lông đồng thời cải thiện đáng kể bề mặt da mụn. Sự góp mặt của chiết xuất trà xanh cùng methylpropanediol giúp tăng cường khả năng thẩm thấu nhưng vẫn giữ cho làn da độ ẩm mịn cần thiết. 

Xuất xứ: Hoa Kỳ. 

Giá tham khảo: 950.000VNĐ/chai 118ml.

• Eucerin Acne-Oil Control Pro Acne Solution Scrub 

Công thức phối hợp giữa salicylic acid và Lactic acid giúp giải phóng bã nhờn dư thừa và ngăn ngừa các tác nhân gây mụn. Các hạt microbeads siêu nhỏ nhẹ nhàng massage để cải thiện kết cấu biểu bì và mang lại sự thông thoáng cho nang lông mà không gây kích ứng hay trầy xước. 

Xuất xứ: Đức. 

Giá tham khảo: 390.000VNĐ/tuýp 100ml.

• URIAGE Hyséac Masque Gommant 

Thành phần nước khoáng Uriage và kaolin giúp hút sạch dầu thừa đồng thời bảo vệ màng ẩm tự nhiên của da một cách êm dịu. Các ester từ malic acid hỗ trợ tẩy tế bào chết nhẹ nhàng và thúc đẩy quá trình tái tạo giúp lỗ chân lông se khít và bề mặt da mịn màng hơn. 

Xuất xứ: Pháp. 

Giá tham khảo: 435.000VNĐ/tuýp 100ml.

• COSRX BHA Blackhead Power Liquid 

Sự kết hợp giữa nước vỏ cây liễu trắng và 4% betaine salicylate giúp len lỏi sâu để đẩy lùi mụn đầu đen và cân bằng lượng dầu tự nhiên. Hoạt chất niacinamide cùng panthenol vừa hỗ trợ làm sáng da vừa củng cố hàng rào bảo vệ giúp gương mặt luôn giữ được vẻ tươi trẻ. 

Xuất xứ: Hàn Quốc. 

Giá tham khảo: 630.000VNĐ/chai 100ml.

• Obagi Clenziderm MD Pore Therapy 

Dung dịch chứa 2% salicylic acid mang lại khả năng làm sạch sâu lỗ chân lông và giảm thiểu tình trạng tiết dầu thừa nhờ tốc độ thẩm thấu nhanh. Thành phần Glycerin đi kèm đóng vai trò giữ nước giúp làn da tránh được cảm giác khô căng trong suốt quá trình điều trị chuyên sâu. 

Xuất xứ: Hoa Kỳ. 

Giá tham khảo: 960.000VNĐ/chai 148ml.

• Neutrogena Oil-Free Acne Wash Pink Grapefruit Foaming Scrub 

Chiết xuất bưởi hồng giàu vitamin C phối hợp cùng 2% salicylic acid giúp chống oxy hóa và loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn tích tụ. Các hạt scrub tự nhiên hỗ trợ làm mịn biểu bì đồng thời ngăn ngừa sự hình thành mụn đầu đen và mụn đầu trắng một cách nhẹ nhàng. 

Xuất xứ: Hoa Kỳ. 

Giá tham khảo: 300.000VNĐ/tuýp 124ml.

• ZO Skin Health Complexion Renewal Pads 

Miếng đệm thấm đẫm glycolic acid và salicylic acid mang lại tác động tẩy tế bào chết kép giúp kiểm soát nhờn và làm sáng da hiệu quả. Hỗn hợp chiết xuất thực vật đi kèm hỗ trợ làm dịu mẩn đỏ và bảo vệ làn da trước các tác nhân gây oxy hóa từ môi trường. 

Xuất xứ: Hoa Kỳ. 

Giá tham khảo: 1.440.000VNĐ/hộp 60 miếng.

• ZO Skin Health Exfoliation Accelerator

Phức hợp 10% glycolic acid và lactic acid thúc đẩy quá trình loại bỏ tế bào sừng già cỗi đồng thời kích thích sự sản sinh biểu bì mới một cách mạnh mẽ. Các thành phần như vitamin a, vitamin e cùng chiết xuất dầu hoa rum và cúc la mã giúp làm dịu và duy trì độ ẩm, ngăn ngừa tối đa tình trạng kích ứng và bảo vệ da khỏi các tác nhân gây oxy hóa.

• • Xuất xứ: Hoa Kỳ.
  • Giá tham khảo: 1.850.000VNĐ/chai 50ml.

• Osmosis Polish MD Cranberry Enzyme Mask

Sản phẩm khai thác các enzyme từ trái nam việt quất kết hợp cùng lactic acid để thanh lọc tế bào chết và tạp chất mà vẫn giữ được độ săn chắc cho bề mặt da. Sự góp mặt của ubiquinone (coenzyme q10) và nước cây phỉ cung cấp nguồn năng lượng chống oxy hóa dồi dào, giúp bảo vệ cấu trúc tế bào, cải thiện kết cấu biểu bì và mang lại vẻ tươi sáng tự nhiên cho gương mặt.

• Xuất xứ: Hoa Kỳ.
• Giá tham khảo: 2.300.000VNĐ/lọ 30ml.

Tẩy tế bào chết giúp lỗ chân lông thông thoáng, hỗ trợ ngăn ngừa mụn hiệu quả. Bạn nên duy trì tần suất 1 – 2lần/tuần để làn da mịn màng và hạn chế kích ứng. Nếu gặp khó khăn trong việc chăm sóc da hay chưa biết sản phẩm nào phù hợp với da mình, hãy đến ngay Phòng khám Da liễu Doctor Acnes. Các Bác sĩ sẽ trực tiếp thăm khám và thiết kế lộ trình cá nhân hóa giúp bạn sớm lấy lại làn da khỏe mạnh nhất.

Tài liệu tham khảo

1. Robert Bran, Howard I.Mabach. Textbook of cosmetic Dermatology, 5th ed. CRC Press. 2017
2. Andrea L Zaenglein, Arun L Pathy, Bethanee J Schlosser et al. “American Academy of Dermatology (2016) Guidelines of care for the management of acne vulgaris”. J Am Acad Dermatol. 2016 May;74(5):945-73.e33