6 sai lầm khi nặn mụn khiến da dễ bị sẹo thâm

Người bị mụn thường khó cưỡng lại cảm giác muốn nặn mụn vì việc này mang lại cảm giác thỏa mãn. Tuy nhiên, việc nặn mụn thường xuyên có thể trở thành thói quen xấu để lại những biến chứng như sẹo lõm và thâm mụn. May mắn là biến chứng chỉ xuất hiện khi nặn mụn không đúng cách. Nếu bạn thường xuyên nặn mụn thì đừng bỏ qua những sai lầm khi nặn mụn dưới đây nhé.

Tác hại và biến chứng khi nặn mụn sai kỹ thuật

Hiệp hội Bác sĩ Da liễu Anh và Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ đều đưa ra khuyến cáo hạn chế việc tự ý nặn mụn vì hành động này can thiệp thô bạo vào cơ chế tự chữa lành tự nhiên của cơ thể. 

Dưới góc độ bệnh học, mỗi lần đè ép sai cách là một lần cấu trúc da bên dưới phải chịu những tổn thương nặng nề với các biến chứng phổ biến như:

• Hình thành sẹo rỗ hoặc sẹo lồi: khi lực cơ học đẩy dịch mủ ngược vào trong, hệ miễn dịch sẽ điều động lượng lớn bạch cầu đến ứng phó. Quá trình hỗn loạn này giải phóng ồ ạt các enzyme MMP tiêu hủy chất nền ngoại bào, làm đứt gãy hệ thống collagen và elastin nâng đỡ. Nếu lượng collagen thiếu hụt trong giai đoạn sửa chữa sẽ tạo thành các vết sẹo rỗ sụp lún, ngược lại nếu cơ thể tăng sinh collagen quá mức nhưng mất trật tự sẽ hình thành nên sẹo lồi biến dạng bề mặt da.
• Xuất hiện các vết thâm đen hoặc thâm đỏ dai dẳng: áp lực cơ học mạnh kích thích các tế bào hắc tố sản sinh sắc tố melanin ồ ạt để bảo vệ vùng da tổn thương, hình thành nên các vết thâm đen lì lợm. Bên cạnh đó, lực nặn quá tay còn làm giãn mạch và tổn thương các mạch máu nhỏ bên dưới da, dẫn đến hiện tượng thâm đỏ hồng ban sau mụn kéo dài nhiều tháng.
• Lan rộng ổ viêm và đe dọa tính mạng: việc nặn mụn sai cách đẩy vi khuẩn lan sang các nang lông khỏe mạnh lân cận. Đáng lo ngại nhất là khi tự ý can thiệp vào các nốt mụn mủ ở vùng tam giác tử thần quanh mũi và miệng, vi khuẩn có thể lọt vào hệ thống tĩnh mạch sọ não gây biến chứng viêm tắc tĩnh mạch xoang hang, dẫn đến tổn thương dây thần kinh mặt và là tình trạng cấp cứu khẩn cấp.

Các loại mụn và dấu hiệu cảnh báo không nên tự nặn tại nhà

Việc nhận diện đúng các nốt mụn nguy hiểm giúp người bị mụn hạn chế được phần lớn rủi ro tàn phá cấu trúc da. Dưới đây là các loại mụn và dấu hiệu lâm sàng cảnh báo cần giữ nguyên trạng thái, không được tự ý đè ép tại nhà như:

• Mụn nang, mụn bọc: những nốt mụn sưng to, đau nhức sâu bên dưới da và không thấy đầu mụn rõ ràng, việc cố tình nặn chỉ khiến dịch mủ tràn ngược vào trong gây phá hủy chất nền ngoại bào.
• Mụn mạch lươn: các ổ mụn có xu hướng kết nối với nhau tạo thành một dải viêm lớn chứa nhiều mủ dưới bề mặt da, biểu hiện của việc tổn thương vách nang lông nặng nề cần được Bác sĩ trích rạch chuyên sâu.
• Mụn ở vùng tam giác tử thần: các nốt mụn mọc ở khu vực từ sống mũi xuống hai khóe miệng, nơi có hệ thống mạch máu nối trực tiếp với xoang hang sọ não nên cần tránh bóp nặn để phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng máu.
• Mụn đang sưng viêm cấp tính: các sẩn mụn mới hình thành trong vòng 72 giờ đầu, còn cảm giác đau nhức nhiều, nóng đỏ rực và chưa gom cồi, việc can thiệp sớm dễ làm vỡ thành nang lông khi cấu trúc này đang nỗ lực bảo vệ da.

Quy trình lấy nhân mụn chuyên sâu tại Phòng khám Da liễu Doctor Acnes

Doctor Acnes là một trong những Phòng khám Da liễu uy tín và lâu đời tại TP.HCM, được đông đảo khách hàng tin tưởng lựa chọn nhờ các phác đồ điều trị chuyên sâu và cá nhân hóa. 

Tại đây, lấy nhân mụn không đơn thuần là thao tác vật lý mà được thực hiện như một thủ thuật y khoa chuyên biệt bởi đội ngũ kỹ thuật viên được đào tạo bài bản, dưới sự chỉ định và giám sát trực tiếp của các Bác sĩ Da liễu giàu kinh nghiệm.

Mọi bước trong quy trình đều tuân thủ nguyên tắc vô khuẩn nghiêm ngặt của ngành y tế để kiểm soát tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo. Đối với các nốt mụn lớn hoặc mụn viêm phức tạp, Bác sĩ sẽ trực tiếp thăm khám cấu trúc mặt để áp dụng kỹ thuật trích rạch vi điểm nhằm giải phóng áp lực ổ mụn nhẹ nhàng nhất, hạn chế phần lớn tổn thương lên các mô sợi xung quanh và phòng ngừa sẹo rỗ ngay từ bước đầu.

Bên cạnh đó, tùy thuộc vào từng loại mụn và nền da cụ thể, Bác sĩ tại Doctor Acnes có thể phối hợp thêm các phương pháp hỗ trợ hiện đại như peel da, quang động trị liệu, laser hoặc tiêm corticoid giảm viêm. 

Sự can thiệp kịp thời này giúp kiểm soát nhanh phản ứng sưng đỏ, làm dịu các vết thâm và thúc đẩy tiến trình phục hồi của làn da một cách an toàn, hiệu quả.

Dưới đây là một số dấu hiệu cho thấy không nên tự nặn mụn như:

• Tình trạng mụn trứng cá nghiêm trọng hoặc dai dẳng, người có da nhạy cảm hoặc dễ bị sẹo. Thay vào đó, nên tham khảo ý kiến Bác sĩ Da liễu trước khi nặn mụn, đặc biệt là nếu có mụn trứng cá nghiêm trọng hoặc da nhạy cảm.
• Mụn có mủ hoặc sưng như mụn nhọt, mụn nang sâu dưới bề mặt da.
• Mụn có vị trí gần mắt hoặc miệng (khu vực tam giác nguy hiểm trên khuôn mặt).

6 sai lầm thường gặp khi tự nặn mụn tại nhà

Việc tự xử lý mụn tại nhà có thể gây ra nhiều hệ lụy cho làn da nếu người bị mụn phạm phải các thói quen sai lầm phổ biến dưới đây như:

Can thiệp khi mụn chưa gom cồi

Đây là tình trạng nặn mụn quá sớm khi các nốt mụn viêm còn ẩn sâu dưới da và chưa có sự khu trú rõ ràng. Đặc biệt đối với mụn viêm cấp tính trong 72 giờ đầu, vi khuẩn đang tăng sinh rất mạnh, việc cố tình đè ép lúc này không chỉ gây đau nhức dữ dội mà còn làm vỡ vách nang lông khi cấu trúc này đang nỗ lực bảo vệ da, khiến mụn sưng tấy và khó lành hơn.

Thao tác làm vỡ mụn mủ sai cách

Mụn mủ là nơi chứa lượng lớn vi khuẩn và dịch viêm cô lập. Nếu bóp nặn không cẩn thận làm bọc mủ vỡ tràn lan sẽ vô tình đẩy ngược bã nhờn cùng các tác nhân gây hại sang các vùng da lành lân cận, tạo điều kiện cho các ổ mụn mới bùng phát ồ ạt và khó kiểm soát.

Không sát khuẩn bề mặt da và tay trước khi thực hiện

Đôi tay và môi trường sinh hoạt hằng ngày tiềm ẩn hàng triệu vi khuẩn có hại. Việc chạm tay hoặc dùng lực đè nén lên da khi chưa được vệ sinh sạch sẽ bằng các hoạt chất sát khuẩn chuyên dụng là con đường ngắn nhất đưa các tác nhân ngoại lai xâm nhập sâu vào tổn thương hở, tăng cao nguy cơ nhiễm trùng.

Bỏ qua bước tiệt trùng dụng cụ lấy nhân mụn

Các dụng cụ nặn mụn nếu tái sử dụng nhiều lần mà không qua quy trình vô trùng nghiêm ngặt sẽ trở thành vật trung gian truyền nhiễm vi khuẩn trực tiếp vào sâu trong các lớp cấu trúc da, làm phức tạp hóa quá trình điều trị sau đó.

Cố tình bóp nặn liên tục tại cùng một vị trí

Khi nặn một lần không ra nhân, nhiều người có tâm lý cố đấm ăn xôi để ép bằng được cồi mụn ra ngoài. Lực tác động cơ học thô bạo liên tiếp này sẽ trực tiếp tàn phá lớp màng đáy, gây tổn thương thứ phát nghiêm trọng cho các mô sợi đang trong giai đoạn cố gắng phục hồi.

Thiếu chế độ chăm sóc và phục hồi da sau khi nặn

Sau khi lấy nhân, làn da đang ở trạng thái nhạy cảm nhất với các điểm đi kim hở. Việc lạm dụng mỹ phẩm trang điểm quá sớm trong 24 giờ đầu gây bít tắc lỗ chân lông, hoặc bỏ qua các sản phẩm kháng viêm lành tính sẽ làm kéo dài phản ứng sưng đỏ, kích thích các biến chứng về sắc tố xuất hiện.

Nặn mụn là việc làm khá phổ biến ở người bị mụn. Tuy nhiên nếu nặn mụn không đúng cách quá thường xuyên có thể gây ra các nguy cơ bị sẹo hoặc tăng sắc tố sau viêm. Vì thế tốt nhất là không nên nặn mụn, thay vào đó nên sử dụng các phương pháp điều trị mụn tác động trực tiếp nguyên nhân gây mụn. Nếu muốn nặn mụn bạn cần lưu ý xác định đúng loại mụn có thể nặn và đúng thời điểm, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh an toàn và chăm sóc da đúng cách để giảm thiểu nguy cơ để lại biến chứng về sau hoặc bạn có thể nặn mụn tại các cơ sở uy tín để đảm bảo an toàn.

Liên hệ ngay đến Phòng khám Da liễu Doctor Acnes, để được các Bác sĩ Da liễu tư vấn và giải đáp thắc mắc nhé.

Tài liệu tham khảo 

1. “Acne“. British Association of Dermatologists
2. “ACNE SCARS: CAUSES“. AAD
3. “Before You Pop a Pimple“. WebMD